DE VERTROUWENSPLEK BIJ MISSTANDEN BINNEN GESLOTEN GROEPEN

Samenwerking cruciaal in aanpak misstanden binnen sektes

donderdag 3 maart 2016

Schrijnende misstanden zoals financiële en seksuele uitbuiting, sociale isolatie en geweld blijven voorkomen binnen gesloten groepen.
In 2015 registreerde Sektesignaal 57 cases waarbij in veel gevallen melding werd gemaakt van dergelijke misstanden. Aandacht voor de problematiek en samenwerking tussen opsporing en hulpverlening zijn van groot belang bij de aanpak, zo blijkt uit een recente netwerkbijeenkomst van Sektesignaal.

Net als voorgaande jaren is er in de meeste gevallen (41%) sprake van een organisatie van religieuze aard, maar het aandeel gesloten groepen van therapeutische en educatieve aard verdubbelde in 2015 van 14 naar 28. “Manipulatie speelt vaak een grote rol binnen sektarische groepen”, legt Karin Krijnen van Sektesignaal uit. “In de beginfase voelen mensen zich geliefd en geborgen in de groep, ze horen ergens bij. Geleidelijk verandert dit ‘warme bad’ in een ‘koude douche’. We merken dat er vaak sprake is van een sterke hiërarchie met één absolute leider. Deze leiders beïnvloeden op geraffineerde wijze het doen en denken van leden. Die worden zo gemanipuleerd dat ze uiteindelijk niet meer kritisch kunnen denken en de regie over hun eigen leven verliezen. De kans op misstanden neemt dan toe.”

Misstanden
De misstanden binnen sektarische groepen waarover gebeld wordt zijn heel divers. Sektesignaal heeft de misstanden gecategoriseerd. In 28 gevallen werd gemeld over financiële misstanden en in 23 gevallen over sociale isolatie. Ook geweld (16 keer), seksuele misstanden (5 keer) en medische misstanden (4 keer) kwamen aan de orde. Opvallend is dat er in de gesprekken meer misstanden ter sprake kwamen (81) dan een jaar eerder (55 misstanden in 63 cases in 2014).

Schrijnend
Sociale isolatie komt veel voor. Zo wordt bijvoorbeeld het contact met kinderen of andere familieleden verbroken. Krijnen: “Dergelijke contacten zouden een slechte invloed hebben op de ontwikkeling van de leden, maar ondertussen worden leden hierdoor steeds afhankelijker van de groep en haar leider. Dit maakt het ‘eruit stappen’ bijna onmogelijk. Van leden wordt volledige loyaliteit gevraagd. Groepen gaan daarbij heel ver.” Volgens Krijnen zijn de misstanden waarover gebeld wordt schrijnend: “Leden worden bijvoorbeeld gedwongen tot seks met elkaar of met de leider. Ze kunnen op deze wijze hun dankbaarheid tonen. In andere voorbeelden worden stellen van elkaar losgeweekt. Exclusieve aandacht is uitgesloten, loyaliteit aan de groep staat op de eerste plaats.” Sektesignaal registreerde ook gevallen waarbij groepen geleidelijk infiltreren in dorpsactiviteiten om invloed uit te oefenen op de omgeving.

Netwerkbijeenkomst
Misstanden door groepsdwang en manipulatie zijn beperkt strafrechtelijk aan te pakken. Tijdens een bijeenkomst met organisaties uit het netwerk van Sektesignaal eind 2015 stond dit onderwerp dan ook hoog op de agenda. De deelnemers zagen mogelijkheden om dergelijke misstanden op caseniveau aan te pakken. Belangrijk hierbij is het delen van kennis en een gecombineerde inzet van bestuurlijke aanpak, financiële controle en het vroegtijdig combineren van signalen die bij diverse organisaties binnenkomen. Er is een rol weggelegd voor Sektesignaal om de betreffende partijen in verbinding te brengen. Een case in het oosten van Nederland toont aan dat een intensieve samenwerking tussen diverse professionals leidt tot resultaat. Bundeling van krachten en een adequate wijze van handelen leidde onder meer tot het veiligstellen van een kind en het deels uiteenvallen van de groep.

Sektesignaal
Sektesignaal is zeven dagen per week bereikbaar van 10.00 uur tot 17.00 uur via het telefoonnummer 088-5543276. Sektesignaal biedt een professionele, onafhankelijke vertrouwensplek voor informatie, advies en ondersteuning bij misstanden binnen sektes. Sektesignaal is actief sinds eind 2012 en wordt beheerd door NL Confidential.

Lees het jaarverslag 2015 van Sektesignaal.

Lees minder...