DE VERTROUWENSPLEK BIJ MISSTANDEN BINNEN GESLOTEN GROEPEN

Onderzoek Sektesignaal geeft meer inzicht in misstanden binnen gesloten groepen

dinsdag 29 november 2016

Mentale manipulatie, sociale isolatie, buitensporige financiële eisen en seksuele misstanden zijn veelvoorkomend binnen sekten in Nederland. Dit is een van de uitkomsten van een onderzoek van Sektesignaal, uitgevoerd door een student Criminologische Wetenschappen aan de Universiteit van Gent. Het onderzoek brengt de kenmerken en schadelijkheid van misstanden binnen gesloten groepen in beeld.

Om beter inzicht te krijgen in de sekteproblematiek in ons land zijn 199 cases van Sektesignaal geanalyseerd. In 78 van deze cases werd melding gedaan van een mogelijk strafbaar feit*. In totaal hebben de 78 melders van strafbare feiten 141 feiten gemeld, wat gemiddeld neerkomt op bijna twee feiten per case. Bijna de helft van de melders (47%) geeft aan dat er sprake was van financiële- of arbeidsuitbuiting. Een derde (32%) sprak van bedreiging of intimidatie en in 22% van de gevallen was er sprake van verkrachting, aanranding, seksueel misbruik of uitbuiting.

Schadelijke criteria
De 199 cases zijn daarnaast geanalyseerd aan de hand van dertien schadelijke criteria, opgesteld door een Belgische parlementaire onderzoekscommissie (1997). In 136 van de cases in het onderzoek (68%) was volgens de melders sprake van schadelijke factoren binnen een gesloten groep. In bijna driekwart (74%) van deze cases werd gesproken over het aanwenden van mentale manipulatie. Ook werden leden vaak verplicht om te breken met hun gezin of andere familieleden (54%), werden ze onderworpen aan een slechte fysieke of geestelijke behandeling (41%) of was er sprake van buitensporige financiële eisen, oplichting of verduistering van geld en goederen ten koste van de leden (40%). In 44% van de schadelijke groepen waren zelfs vier of meer schadelijke factoren aanwezig.

Onderzoeken
Karin Krijnen van Sektesignaal: “Sinds de oprichting in december 2012 is veel kennis en ervaring opgedaan met misstanden binnen sektes, een partnernetwerk opgebouwd waar slachtoffers en bezorgde familieleden gericht naar toe worden verwezen en zijn er ruim tweehonderd dossiers vastgelegd waarin misstanden zijn gemeld. Recent zijn er door twee Regionale Informatie en Expertise Centra (RIEC’s) onderzoeken gestart naar vermeende misstanden bij twee sekten. Deze ontwikkelingen tonen het belang aan Sektesignaal.”

Ook heeft Sektesignaal vijf keer een signaal gemeld bij de Belastingdienst. Uit het openbare ANBI-register blijkt dat bij drie van deze organisaties de ANBI-status inmiddels is ingetrokken, wat een logisch gevolg kan zijn van de melding. “De Belastingdienst kan geen uitspraken doen over individuele zaken in verband met de privacy, maar beschouwt de samenwerking met Sektesignaal als waardevol en is blij met alle signalen die worden gemeld.”, aldus een woordvoerder van de Belastingdienst.

Stopzetting subsidie
In bijna zestig procent van de cases wordt gesproken over een misstand die minder dan een jaar geleden heeft plaatsgevonden of nog steeds plaatsvindt. De problematiek blijkt daarmee nog volop actueel. Dat wringt met het recente besluit van het ministerie van Veiligheid en Justitie om de subsidie voor Sektesignaal in 2017 te halveren en in 2018 te stoppen. Dit betekent dat Sektesignaal in 2017 zal ophouden te bestaan.

Resultaten onderzoek
Lees hier een samenvatting met de belangrijkste resultaten van het onderzoek.

*Het gaat hierbij om gemelde misstanden bij Sektesignaal. Melders hebben op eigen initiatief contact opgenomen. Er is geen wederhoor toegepast. Sektesignaal geeft advies op basis van de gemelde informatie.

Lees minder...